Yanlış Kavramı Nedir? Her Gün Karşılaştığımız Komik Durumlar

Yanlış yapmak, özellikle bizim gibi düşünceli, fazla analiz yapan ama bir o kadar da “ah be ya, bu ne kadar basitti!” diyen insanlar için hayatın bir parçası olmalı. Ben mesela, her şeyin üzerine düşünüp duruyorum, ama en basit şeyleri yanlış yapmaktan da geri durmam. İzmir’de yaşıyorum, yani gündelik hayatta sık sık karşımıza çıkan komik yanlışlar var. Ama yanlış kavramı nedir? Bu kadar günlük hayata girmişken, bu konuda kafa yormadan durmak imkansız.

Şimdi size “yanlış” dediğimiz şeyin ne kadar belirsiz olabileceğini anlatmaya çalışacağım. Ama tabii, bu yazının içinde en çok “yanlış” yapacağım yerin kendimle ilgili olduğunu tahmin ediyorsunuzdur. (Yine de okuyun, eğleneceksiniz, garanti.)

Yanlış, Nedir? Hangi Türden Bir Yanlıştır?

Bence yanlış yapmak, insanın kendini rahat hissettiği, özgür olduğu anlardan biridir. Hani “ya şimdi bu doğru muydu?” dediğimizde, bir an ne düşündüğümüzü tam kavrayamadan kendimizi bir “yanlış” içinde buluruz. Ama bu, aslında doğru bir yanlış mıdır? Tam olarak işte burada felsefi bir boşluk var.

Mesela, geçen gün en basitinden bir “yanlış” yapmam gerekti. Kahvaltıya çıkarken (en severek yaptığım şey) sabah erkenden kalkıp, sokak arasında yürürken birinin arkasından bağırdım:

“Yav, ne kadar uzun yürüyorsun!”

Hatta parantez açayım, bu bağırma esnasında bir hızla arka arkaya iç sesim şöyle diyordu:

“Ne demek ne kadar uzun yürüyorsun? Adam bir kere yürüyerek gidiyor.”

Ama işte, arkamdaki adam dönüp de bana “Sizin gibi her şeyden şikayetçi insanları sevmiyorum!” diye bağırınca, “Eyvah!” dedim.

Yanlış bir şey söyledim mi? Tabii ki de, ama neden yanlış dedim? Çünkü içimde bir “çalışma hatası” vardı, evet, sadece o an insanlık dışı bir yorum yapma isteği baskındı.

Bir garip, değil mi?

Hatalar ve Yanlışlar Arasında Farklar

Yanlış kavramını anlamak, işin biraz daha derinlerine inmek demek. Bu, hatalarla yanlışı ayırt etmek gibi. Hata yapmak, insanın doğasında var. Ama yanlış yapmak… Hmmm, o biraz daha farklı. Yanlış yaparken insanın içinde bir tür “tuhaflık” hissi oluşuyor. Mesela geçen hafta arkadaşım Sinan’ın doğum günüydü. O kadar özenle hazırladığım bir hediye vardı, içinde Sinan’ın favori grubunun albümünün özel bir baskısı. Gittim, verdim ve o an aldığım “yaa bu da ne” bakışını unutamıyorum.

Neden? Çünkü Sinan aslında hiç o grubu dinlemezmiş! “Bir dakika, yanlışlıkla ona hediye mi aldım?” diye sorarken, birden iç sesim çığlık atıyor: “Evet, evet. Duygusal bir hata yaptın, hem de çok büyük!”

Fakat sinir bozucu olan şey, Sinan’ın o bakışında “İyi, hadi işte” havası vardı. Gerçekten doğru mu düşündüm? Yoksa bu, sadece bir yanlışlık mıydı?

Bunu anlamak o kadar kolay değil. Çünkü bazen gerçekten doğru sandığımız şeyler yanlış olabilir. Yani, “Bunu en yakın arkadaşıma hediye alırım” demekle, “Hediye doğru kişiye gidiyor mu?” arasında dağlar kadar fark var.

Yanlış Yapmanın Komik Yolları

Gelelim, yanlış yapmanın komik yollarına. Benim gibi birinin her zaman ve her yerde yanlış yapması normal! Örneğin, geçenlerde işe gittiğimde sabah erkenden metroda bir kadına yer vermek istedim. O sırada “Tabii, buyurun” dedim ve yerimi gösterdim. Kadın kafasını kaldırıp “Hayır, burası boş” dedi.

Benim iç sesim: “Ooohhh, harika bir hareket!”

Kadın devam etti: “Hatta şu boş yer de senin hemen yanındaki. Bir sorun var mı?”

Şimdi, o an ben mi yanlış yaptım? Tabii ki de, bu doğru olmayan bir davranıştı. Ama kim bilebilir ki? Hatta kadının yanlış anlaşılmasına neden oldum, farkında bile olmadan. “Bunu başkasına nasıl anlatırım ki?” diye düşündüm. O kadar iç sesim devredeydi ki: “Ağla mı, gül mü? Hadi bakalım.”

Ve yine, aynı sabah işe giderken kahve almayı unuttum. Hadi bunu da bir “yanlış” olarak kabul edelim. Çünkü çayımla idare ediyorum ama kahvesiz bir gün geçirmek bana hiç uygun değil! Tam karşımdan bir arkadaşım gelince, gözümdeki kahve hayalini gördüm, ona da “Kahve var mı?” dedim. Arkadaşım:

“Yok ya, unuttum.”

İçimden: “Senin de yanlışın, bana bir kahve alman lazım!”

Görüyor musunuz? Hayat, komik yanlışlarla dolu. Bazen hiçbir şeyin ne kadar doğru ya da yanlış olduğunu bilemiyorsunuz. İşte tam burada her şeyin “yanlış” olabileceği bir durum oluşuyor. Ama sonuçta, dünyayı ciddi şekilde ele almıyorsanız, yanlış yaparken gülmek, oldukça tatlı bir deneyim.

Yanlış Kavramının Yaşama Etkisi

Yanlış yapmanın hayatımıza ne kadar etki ettiğini düşünün. Sonuçta yanlışlar, bizi güldüren, sinir eden, yerin dibine sokan veya şaşırtan şeylerdir. İnsanın yanlış yapma kapasitesi, bir noktada onun gelişimini de etkiler. Mesela, yanlış bir kararı hepimiz vermişizdir. Ama şunu kabul edelim: Her yanlış, aslında bir adım daha ileri gitmek demek. Gelişim diyoruz ya, işte yanlışlar da bunun bir parçası.

“Yanlış yapmak, aslında doğruya bir adım daha yaklaştığını gösterir!”

Evet, bazen her şeyi bir yanlışla başlatmak, en doğru sonucu verebilir. Öyle ya da böyle, hayat yanlışlarla, komik anlarla, şaşırtıcı anlarla dolu. Yanlış, tam anlamıyla hayatın tadıdır.

Sonuç: Yanlış Yaptıkça Öğreniyoruz

Yanlış yapmak, tabii ki bazen can sıkıcı olabilir. Ama bazen de tam anlamıyla insanı öğreten bir süreçtir. Hatalarınızı kabul edin, yanlışlarınızı kabul edin, ama her zaman doğru olan bir şey vardır: Bu yanlışlar bir gün, size hayatınızı bir adım daha ileriye götürebilecek soruları soracaktır. Yanlış ne demek mi? Yanlış, aslında doğruyu bulana kadar harika bir yolculuğun başlangıcıdır.