Kültürlü İnsan Nasıl Belli Olur?
Kültürlü insan… Bu terim, günümüzde sıkça kullandığımız, ama içini tam olarak dolduramadığımız bir kavram haline gelmiş durumda. Hani sosyal medyada, her konuda yorum yapan, bilgilere ve analizlere boğulmuş, birkaç tane Nobel ödüllü yazarın ismini ezbere sayabilen biri var ya, işte genelde ona kültürlü deniyor. Ama gerçekten kültürlü olmak bu kadar basit mi? Hadi gelin, “kültürlü insan nasıl belli olur?” sorusunu cesurca masaya yatıralım.
Kültürlü İnsan Nasıl Belli Olur? Klasik Tanımlar ve Gerçekler
Kültürlü insan denince akla genelde en bilinen tanımlar geliyor: Kitap okuyan, sanata ilgi gösteren, dünya meseleleriyle ilgilenen biri. Herkesin önceden bildiği, klişe “kültürlü insan” profilinden bahsediyorum. Ama bu ne kadar doğru? Herhangi bir kitap okumanın, kültürlü olmakla ne kadar ilgisi var? Ya da sanata ilgi göstermek, gerçekten bir insanın kültür düzeyini gösteriyor mu?
İzmir gibi bir şehirde yaşıyorum, burası sanatı, edebiyatı, kültürel etkinlikleri seven insanlar için oldukça renkli bir yer. Ancak şu da var: Herkesin bir “kültürlü” imajı var ve buna göre şekil alıyor. Gerçekten, insanların kültürel yönlerini göstermek için neyi kullandıklarına bir bakalım.
Kültürlü Olmanın Klasik Yolları: Kitaplar ve Sanat
Birinin kültürlü olduğunu gösteren en klasik yollardan biri, okumaktır. Ama mesele sadece okumak mı? Hangi kitaplar okunuyor? Sadece popüler kültürle ilgilenip, “ben kültürlüyüm” demek ne kadar anlamlı? Kitapları okurken bir şeyler öğreniyor muyuz, yoksa sadece sayfa çevirmek mi derdimiz? Gerçek kültürlü insan, okuduğu kitabı hayata geçirendir. “Nerede okudum ben bunu?” deyip bir düşünmek, yaşamına entegre etmekten bahsediyorum.
Sanata ilgi duymak da kültürlülüğün önemli bir parçası. Ama sanat, illa opera dinlemek, tiyatroya gitmek veya bir galeri gezmek anlamına mı geliyor? Sanatla ilgilenmek sadece bu mu? Sanat, aslında insanın iç dünyasında bir fark yaratmakla ilgilidir. Herkesin yaptığı gibi bir sergi gezip, “Vay be, çok güzel bir eser” demekle bitmiyor. Gerçek kültürlü insan, bir eserin ardındaki düşünceyi, duyguyu ve yaratıcı süreci anlamaya çalışan kişidir.
Sarkastik bir bakış açısı: “Evet, bir Picasso tablosunun önünde durup, sadece ‘çok güzelmiş’ demek aslında kültürlü bir yaklaşım, tabi değilse de! Kültürlü olmak, sadece o esere bakıp durmakla olmuyor.”
Kültürlü İnsan Nasıl Belli Olur? Hayatta Fark Yaratmak
Gerçekten kültürlü biri, sadece kitaplardaki bilgileri ezberlemiş biri değildir. Kültürlü olmak, bir bakış açısı ve yaşam biçimidir. Başka insanları dinlerken, onların bakış açılarını anlamaya çalışmak; farklı kültürleri, farklı yaşam biçimlerini kucaklamak da bir insanın kültürlü olduğunu gösterir. Bir insan, bir konuda bilgi sahibi olabilir, ama o bilgiyi ne kadar açık fikirli ve empatik bir şekilde kullanabiliyor?
Bu noktada, farklı konularda derinlemesine bilgi sahibi olmak da önemlidir. Kültürlü insan, sadece müzikle ilgili değil, toplumsal sorunlarla ilgili de düşüncelerini oluşturabilen kişidir. Günümüz dünyasında, insanın sadece kendi perspektifinden bakması yeterli değil. “Farklı düşünceleri, bakış açılarını öğrenmek” anlayışı da kültürlü olmak için bir gerekliliktir.
Kültürlü Olmanın Zayıf Yönleri: Elitizm ve Sadece Görünüş İçin Kültür
Her şeyin olduğu gibi, kültürlü olmanın da zayıf yönleri vardır. Elitizm! Evet, bazı insanlar “kültürlü” etiketini, diğerlerinden üstün olmanın bir yolu olarak kullanır. Birinin kültürlü olduğunu iddia etmek, bazen sadece bir maskedir. Bazı insanlar, kültürel sohbetler sırasında, sürekli “felsefeyi, edebiyatı ve sanatını” devreye sokarak, aslında kimseyle gerçek anlamda iletişim kuramazlar. Sadece bir şeyleri doğru söylemek için, doğru kelimeleri kullanmayı hedeflerler.
Bir şeyin kültürlü olmanın tanımına girmesi, sadece “elit” olmak için bir araç olamaz. Kültürlü olmak, başkalarını küçümsemek veya anlamadan bir şeyler hakkında konuşmak demek değildir. Elitizm, “ben kültürlü insanım, o yüzden sana da bir şeyler anlatmalıyım” gibi bir tutum yaratabilir ki bu da gerçek kültürlülükle çelişir.
Kültürlü İnsan Nedir ve Ne Değildir?
Kültürlü insan, bilginin peşinden gitmek, başkalarına saygı göstermek ve empatik bir şekilde dünyayı anlamaya çalışmaktır. Ancak, kültürlü olmak sadece kitap okumak, sergilere gitmek veya sanat hakkında konuşmakla sınırlı değildir. Bir insanın kültürlü olup olmadığını anlamanın yolu, bu bilgiyi nasıl kullanacağı, nasıl düşündüğü ve başkalarına nasıl yaklaştığıyla ilgilidir. Elit bir tavır takınmak ya da kültürlü olmak adına başkalarını küçümsemek, kültürlülükle bağdaşmaz.
Düşünmeye Davet: Kültürlü bir insan, başkalarına bir şeyler anlatmak için değil, öğrenmek ve anlamak için konuşur. Peki siz, ne zaman gerçekten bir insanın kültürlü olduğunu hissediyorsunuz?